حاجی

شکیّات نماز بیست و سه قسم است: هشت قسم آن، نماز را باطل مى کند، نه قسم دیگر آن، صحیح است و به شش قسم آن، نباید اعتنا کرد.

شکهایى که نماز را باطل مى کند
مسأله ۱۲۶۵: شکهایى که نماز را باطل مى کند به این شرح است: اوّل: شک در شماره رکعتهاى نماز دو رکعتى، مانند نماز صبح و نماز مسافر، ولى شک در شماره رکعتهاى نماز مستحب دو رکعتى و نماز احتیاط، نماز را باطل نمى کند. دوم: شک در شماره رکعتهاى نماز سه رکعتى. سوم: در نماز چهار رکعتى شک کند یک رکعت خوانده یا بیشتر. چهارم: در نماز چهار رکعتى، پیش از تمام شدن سجده دوم، شک کند دو رکعت خوانده یا بیشتر. پنجم: شک بین دو و پنج، یا دو و بیشتر از پنج. ششم: شک بین سه و شش، یا سه و بیشتر از شش. هفتم: شک در اصل رکعتهاى نماز که نداند، چند رکعت خوانده است. هشتم: شک بین چهار و شش، یا چهار و بیشتر از شش، پیش از تمام شدن سجده دوّم، ولى اگر بعد از سجده دوم شک بین چهار و شش، یا چهار و بیشتر از شش براى او پیش آید، بنابر احتیاط بنابر چهار بگذارد و نماز را تمام کند و بعد از نماز، دو سجده سهو بجا آورد و نماز را نیز، دوباره بخواند.
مسأله ۱۲۶۶: اگر یکى از شکهاى باطل براى انسان پیش آید، مى تواند نماز را به هم بزند و یا به قدرى فکر کند که صورت نماز به هم بخورد یا از پیدا شدن یقین یا گمان نااُمید شود.

شکهایى که نباید به آن اعتنا کرد
مسأله ۱۲۶۷: شکهایى که نباید به آن اعتنا کرد، به این شرح است: اوّل: شک در چیزى که محل بجا آوردن آن گذشته است، مانند اینکه در رکوع، شک کند حمد را خوانده یا نه. دوم: شک بعد از سلام نماز. سوم: شک بعد از گذشتن وقت نماز. چهارم: شک کثیرالشک، یعنى کسى که زیاد شک مى کند. پنجم: شک امام در شماره رکعتهاى نماز، در صورتى که مأموم شماره آن را بداند. و همچنین شک مأموم در صورتى که امام شماره رکعتهاى نماز را بداند. ششم: شک در نماز مستحب.
شکهایى که نباید به آن اعتنا کرد
۱ – شک بعد از محل
مسأله ۱۲۶۸: اگر در بین نماز، شک کند یکى از کارهاى واجب آن را انجام داده یا نه، مثلا شک کند حمد خوانده یا نه، چنانچه مشغول کار بعدى نشده باشد، باید آنچه را که در انجام آن شک کرده، بجا آورد و اگر مشغول کار بعدى شده، به شک خود اعتنا نکند.
مسأله ۱۲۶۹: اگر در بین خواندن آیه اى، شک کند آیه پیش را خوانده یا نه و همچنین اگر در حالى که آخر آیه را مى خواند، شک کند اوّل آن را خوانده یا نه، به شک خود اعتنا نکند.
مسأله ۱۲۷۰: اگر بعد از رکوع و سجود، شک کند کارهاى واجب آن، مانند ذکر و آرام بودن بدن را انجام داده یا نه، به شک خود اعتنا نکند.
مسأله ۱۲۷۱: اگر در حالى که به سجده مى رود شک کند رکوع کرده یا نه، یا شک کند بعد از رکوع ایستاده یا نه، به این شک اعتنا نکند.
مسأله ۱۲۷۲: اگر در حال برخاستن، شک کند سجده یا تشهّد را بجا آورده یا نه، به شکّ خود توجّه نکند.
مسأله ۱۲۷۳: کسى که نشسته یا خوابیده نماز مى خواند، اگر موقعى که حمد یا تسبیحات مى خواند، شک کند سجده یا تشهّد را بجا آورده یا نه، باید به شک خود اعتنا نکند. و اگر پیش از آنکه مشغول حمد یا تسبیحات شود، شک کند سجده یا تشهّد را بجا آورده یا نه، باید بجا آورد.
مسأله ۱۲۷۴: اگر شک کند یکى از رکنهاى نماز را بجا آورده یا نه، چنانچه از محل آن گذشته است اعتنا نکند و اگر در محل است بجا آورد، در این صورت چنانچه بعد یادش بیاید آن رکن را بجا آورده بوده، نمازش باطل مى باشد، زیرا رکن زیاد شده است.
مسأله ۱۲۷۵: اگر شک کند، عملى را که رکن نیست بجا آورده یا نه، چنانچه از محل آن گذشته است اعتنا نکند و اگر در محل است بجا آورد و اگر بعد از انجام آن یادش بیاید آن را بجا آورده بوده، چون رکن زیاد نشده، نمازش صحیح است ولى بنابر احتیاط واجب دو سجده سهو بجا آورد.
مسأله ۱۲۷۶: اگر شک کند رکنى را بجا آورده یا نه، چنانچه مشغول عمل بعدى شده، مثلا در تشهّد شک کند دو سجده را بجا آورده یا نه، باید به شک خود اعتنا نکند و اگر یادش بیاید آن رکن را بجا نیاورده، در صورتى که مشغول رکن بعد نشده باید آن را بجا آورد و اگر مشغول رکن بعد شده باشد، نمازش باطل است، مثلا اگر پیش از رکوع رکعت بعد، یادش بیاید دو سجده را بجا نیاورده، باید بجا آورد و اگر در رکوع یا بعد از آن، یادش بیاید نمازش باطل است.
مسأله ۱۲۷۷: اگر شک کند عملى را که رکن نیست بجا آورده یا نه و مشغول کار بعد از آن شده باشد، باید به شک خود اعتنا نکند، مثلا موقعى که مشغول خواندن سوره است، اگر شک کند حمد را خوانده یا نه، باید به شک خود اعتنا نکند و اگر بعد یادش بیاید آن را بجا نیاورده، در صورتى که مشغول رکن بعد نشده، باید بجا آورد و اگر مشغول رکن بعد شده نمازش صحیح است، بنابراین اگر مثلا در قنوت، یادش بیاید حمد را نخوانده باید بخواند و اگر در رکوع یادش بیاید اعتنا نکند و نماز او صحیح است.
مسأله ۱۲۷۸: اگر شک کند سلام نماز را گفته یا نه، یا شک کند درست گفته یا نه، چنانچه مشغول تعقیب نماز، یا مشغول نماز دیگرى شده یا با انجام کارى که نماز را به هم مى زند، از حال نماز بیرون رفته یا خود را خارج از نماز مى داند، باید به شک خود اعتنا نکند و اگر پیش از اینها شک کند، باید سلام را بگوید.
۲ – شک بعد از سلام
مسأله ۱۲۷۹: اگر بعد از سلام نماز، شک کند نمازش صحیح بوده یا نه، مثلا شک کند رکوع کرده یا نه، یا بعد از سلام نماز چهار رکعتى، شک کند چهار رکعت خوانده یا پنج رکعت، به شک خود اعتنا نکند، ولى اگر هر دو طرف شک او باطل باشد، مثلا بعد از سلام نماز چهار رکعتى، شک کند دو رکعت خوانده یا پنج رکعت، نمازش باطل است.
Continue Reading »

اینکه ما فکر می کنیم برخی چیزها غیرممکن است، بیشتر برای آن است که برای خودمان عذری آورده باشیم.